.

22 Οκτ 2018

Το κτίριο "Δημαρχείο" του Δήμου Κασσάνδρας από τα παλαιότερα της περιοχής

Το ιστορικό αυτό κτίριο όπως είναι σήμερα (Ιανουάριος 2018).
Το 1907 αρχίζει πράγματι μια νέα εποχή, εποχή αναδημιουργίας, για τα Σχολεία της
Κασσάνδρας. Η αιτία ήταν το γεγονός ότι, Μητροπολίτης της ιεράς Μητροπόλεως Κασσανδρείας, τοποθετήθηκε τότε ο αοίδιμος ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ. Ο ίδιος υπήρξε Σχολάρχης της περιώνυμης Θεολογικής Σχολής Χάλκης. Έδειξε αμέσως μέγιστο ενδιαφέρον για την ανέγερση σχολικών κτιρίων στην Κασσάνδρα, έτσι ώστε το κάθε χωριό να έχει και το δικό του σχολικό κτίριο. 
Στη Βάλτα λειτουργούσε, τότε, εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο, που ονομαζόταν Αστικό Σχολείο και είχε παράλληλα και δύο τάξεις Γυμνασίου (Ημιγυμνάσιο). 
Το Δημοτικό διέθετε σχολικό κτίριο, το γνωστό μας «Παλιό Σχολειό», στη θέση που είναι σήμερα το Διοικητήριο.Το Ημιγυμνάσιο όμως, όχι. Για το Ημιγυμνάσιο χρησιμοποιήθηκε αρχικά, μέχρι το 1920, το σπίτι του Μιλτιάδη Παραθυρά, μετά και μέχρι το 1924, το σπίτι του Α. Καλογήρου και τέλος, μέχρι το 1927, το σπίτι της Αντιγόνης Κυρίτση. 
  Στις 30 Ιανουαρίου 1908, ημέρα Κυριακή, ήρθε, για πρώτη φορά στη Βάλτα, ο Ειρηναίος. Αφού ενημερώθηκε σχετικά με την κατάσταση των σχολικών κτιρίων, κάλεσε σε σύσκεψη όλους τους αρμοδίους και αποφάσισαν ομόφωνα (57 υπογραφές), ποιοι θα πρέπει να είναι οι πόροι για τη συντήρηση των σχολικών μονάδων που υπήρχαν. 
  Στις 31 Ιανουαρίου 1910, ημέρα Κυριακή, «συνελθόντες οι πρόκριτοι Βάλτης, κατά πρόσκλησιν και υπό την προεδρίαν του παρεπιδημούντος Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Κασσανδρείας κ. Ειρηναίου, παμψηφεί απεφάσισαν, όπως συμμορφούμενοι προς τας προτάσεις και τας ανάγκας της Κοινότητος ανεγείρωσι νέον κατάλληλον σχολικόν κτίριον. Προς τούτο δε αφιέρωσαν τον κισλάν της χώρας δια μίαν τριετίαν…….Η πώληση του κισλά ανατίθεται εις την ιεράν Μητρόπολιν…..». Την πράξη αυτή υπογράφουν 38 πρόκριτοι.
Στις 17 Μαίου 1915, ημέρα Κυριακή, (ελεύθερη από τους Τούρκους και η Κασσάνδρα) «συνελθούσα η Ελληνική Κοινότης Βάλτης, κατά πρόσκλησιν και υπό την προεδρίαν του παρεπιδημούντος Πανιερωτάτου Μητροπολίτου κ. Ειρηναίου, εις γενικήν συνεδρίαν, εν τη αιθούσι της Κεντρικής Σχολής, παμψηφεί απεδέξατο την πρότασιν του Μητροπολίτου περί ανεγέρσεως και εν Βάλτη ανταποκρινομένου προς τας σημερινάς Εθνικάς και εκπαιδευτικάς του τόπου ανάγκας σχολικού κτιρίου…». Στη συνέχεια αποφάσισαν ομόφωνα να αναθέσουν τα σχέδια κτίσεως του όλου κτιρίου στον διακεκριμένο Αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη. Ο Αρχιτέκτονας αυτός καταγόταν, ως γνωστόν, από τη Φούρκα Κασσάνδρας. Ήταν προσωπικός φίλος του Ειρηναίου και τελικά έδωσε την αρχιτεκτονική του μελέτη, ως δωρεά στην Κοινότητα Βάλτας. Με βάση αυτή την μελέτη το όλο κτίριο περιελάμβανε 6 μεγάλες αίθουσες παραδόσεων μαθημάτων, ένα γραφείο του Διευθυντή και ένα δωμάτιο ως βιβλιοθήκη και οργανοθήκη. Στη συνέλευση αυτή εκλέχτηκε μια 10μελής επιτροπή ανεγέρσεως αυτού του κτιρίου με πρόεδρο τον ιερέα Παπασταμάτη. Τον επόμενο καιρό η επιτροπή αυτή συγκέντρωσε σημαντικά ποσά ως προσφορές των κατοίκων της Βάλτας, ως και των άλλων χωριών της Κασσάνδρας. Από τις εισφορές των κατοίκων συγκεντρώθηκαν περί τις 250 χρυσές λίρες Τουρκίας. Ο πρόκριτος και διευθυντής του αλευροποιείου Βάλτας, Τζιντζός Ιωάννης, έκανε την εξής προσφορά: Για κάθε 100 οκάδες αλεύρι που πουλάει θα πληρώνει για το σχολείο 15 παράδες. Ο Νικόλαος Τριανταφύλου, από τη Βάλτα, Γυμνασιάρχης αργότερα, το 1924, του Γυμνασίου Πολυγύρου, προσέφερε για τον ίδιο σκοπό το ποσό των 2000 δραχμών. Εκτός των ατομικών εισφορών υπήρχαν και γενικές εισφορές όπως π.χ. οι εισπράξεις του κισλά, ο φόρος των μελισσιών, τα περισσεύματα των εκκλησιαστικών ταμείων, τα οικόπεδα Γαλάνη, ο αχλαδώνας κ.ά. 
  Τελικά η κατάθεση του θεμέλιου λίθου, σε οικόπεδο δωρεά της εκκλησίας,έγινε από τον Μητροπολίτη Ειρηναίο την Κυριακή της Πεντηκοστής 15 Ιουνίου 1924. Στην τελετή αυτή προσήλθε όλος ο λαός της Βάλτας. Επιτροπή ανεγέρσεως του κτιρίου ήταν: Μητροπολίτης Ειρηναίος ως πρόεδρος, Ν. Τριανταφύλλου ως αντιπρόεδρος και μέλη οι: Α. Οικονόμου (ιατρός), Δ. Αλεξάνδρου, Π. Μουρμουρής, Ι. Τζιντζιός, Δ. Ευσταθίου,Α. Παπαοικονόμου, Β. Δαράς, και Ν. Αποστόλου (δάσκαλος). Η επιτροπή αυτή εργάστηκε σκληρά και με μέθοδο, έτσι ώστε κατόρθωσε μέσα σε μία τριετία, δηλαδή το 1927, να αποπερατώσει το επιβλητικό αυτό πράγματι σχολικό κτίριο που για πολλά μετέπειτα χρόνια χρησιμοποιήθηκε ως διδακτήριο τόσο του Δημοτικού όσο και του Γυμνασίου. Στη συνέχεια παρατίθεται ένα σχετικό «πρακτικό» του Κοινοτικού Συμβουλίου Βάλτας της 20ης Μαίου 1925. 
 «Εν Βάλτα και εν τω κοινοτικώ καταστήματι σήμερον την 20 του μηνός Μαίου 1925 ημέραν Τετάρτην και ώραν 4 μ.μ. το κοινοτικόν συμβούλιον Βάλτης συγκείμενον εκ του προέδρου αυτού κ. Νικολάου Λειβαδιώτου και των συμβούλων Γεωργίου Οικονόμου, Παναγιώτου Μουρμουρή, Βασιλείου Δαρά, και Ιωάννου Τζιντζιού, συνήλθε νομίμως εις συνεδρίαν, ακούσαν του προέδρου ειπόντος τα εξής: 
 Ως γνωστόν αποφάσει του λαού της κοινότητάς μας και δια χρημάτων προερχόμενων εξ εράνων, εκ της παραχωρήσεως προς ενοικίασιν του οικισμού μας άνευ αναμείξεως του εισπραχθέντος εκ της ενοικιάσεως ταύτης ποσού εις το κοινοτικόν ταμείον, ήρξατο η ανοικοδόμηση κτιρίου διδακτηρίου, το σχέδιον του οποίου εκπόνησε ο αρχιτέκτων κ. Ξενοφών Παιονίδης. Το κτίριον τούτο έμεινε ημιτελές εις τον δεύτερον όροφον. Έχουσι διατεθεί μέχρι σήμερον δραχμαί 130.000, διατεθείσαι παρ, εκλεγείσης παρά του λαού επιτροπής αποτελουμένης υπό την προεδρείαν του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κασσανδρείας κ. Ειρηναίου και των κ. Ν. Λειβαδιώτου, προέδρου της κοινότητος, Αθανασίου Οικονόμου ιατρού, Παναγιώτου Μουρμουρή, κτηματία και του διευθυντού του Δημοτικού σχολείου κ. Νικολάου Αποστόλου. Η περαιτέρω εξακολούθησης της ανοικοδομήσεως προσκρούει εις έλλειψιν χρημάτων και είναι ανάγκη μέχρι του ερχόμενου Φθινοπώρου να γίνει η στέγασις της οικοδομής, ίνα μη δια της παρόδου του χρόνου επέλθει φθορά εις το ήδη οικοδομηθέν τμήμα του διδακτηρίου. ¨Έτερος τρόπος εξευρέσεως του απαιτουμένου προς τούτο ποσού, καθώς δεν είναι δυνατόν να υπάρξη άλλος, εκτός του αποθεματικού κανονικού κεφαλαίου, δια ταύτα αποφαίνεται: Ψηφίζει πίστωσιν εκ δραχμών 40.000 ληφθησόμενων εκ του καταληφθέντος κεφαλαίου του λήξαντος οικονομικού έτους 1924-25 και διατεθησομένων υπό της προμνησθείσης επιτροπής δια τον ανωτέρω σκοπόν, του σχετικού εντάλματος εκδοθησομένου επ ονόματι του ταμείου της επιτροπής κ. Αθανασίου Οικονόμου ιατρού και αναθέτει εις τον κ. πρόεδρο της κοινότητος ίνα προέλθη εις την δέουσαν ενέργειαν. Εγένετο, απεφασίσθη και υπογράφεται ως έπεται. Ο πρόεδρος, τα μέλη.»
  
 Έτσι το ως άνω διδακτήριο τελικά στέγασε, από το ακαδημαϊκό έτος 1925-26 ή 1926-27, μέχρι το 1960, τόσο το Δημοτικό Σχολείο όσο και το οκτατάξιο Γυμνάσιο Βάλτας, παράρτημα του Γυμνασίου Πολυγύρου. Στη συνέχεια και μέχρι τις αρχές της 10ετίας του 1970 στέγασε μόνο το Γυμνάσιο –Λύκειο Κασσάνδρας, το οποίο απέκτησε τότε νέο διδακτήριο και συνεχώς έκτοτε και μέχρι σήμερα το εν λόγω κτήριο χρησιμοποιείται ως Δημαρχείο.

ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΤΙΜΟΛΕΩΝ Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Απο την ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΑΓΧΑΛΚΙΔΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ»